Jak pomóc introwertycznemu dziecku rozwinąć swój potencjał?

Dziecko via Foter.com / CC BY

Marsha Pinto to dorosła już obecnie introwertyczka, która wspomina czasy szkolne z mieszanymi uczuciami. Nauczyciele podczas zajęć niejednokrotnie próbowali zachęcić ją do częstszego zabierania głosu, aktywniejszego udziału w dyskusjach czy pracach grupowych. Na porządku dziennym było imienne wywoływanie jej do odpowiedzi. Niektórzy z nauczycieli grozili nawet, że jeśli Marsha nie zmieni swojego zachowania, nie zaliczy przedmiotu.

Tymczasem dziewczyna była z natury cicha, zazwyczaj siedziała w ławce ze spuszczoną głową. Od zawsze uwielbiała książki, które pochłaniały ją znacznie bardziej niż rozmowa z rówieśnikami. Przerwy między lekcjami spędzała zazwyczaj sama, przez co jej szkolne koleżanki uważały ją za ‘dziwną’, sytuacji nie poprawiał również tryb pracy w grupach tak bardzo lubiany obecnie przez nauczycieli. Wszystko to sprawiało że Marsha czuła się niekomfortowo, nie lubiła szkoły i zdarzało jej się wracać do domu z płaczem.

Na szczęście dla Marshy, z pomocą przyszli jej rodzice, którzy zauważyli introwertyczne skłonności dziewczynki i zamiast ją zmieniać, postanowili wesprzeć ją taką jaką jest. „Czuliśmy, że zmuszanie jej do aktywności i częstszego wypowiadania się mogłoby sprawić, że czułaby się inna i straciłaby pewność siebie”, mówi ojciec dziewczyny, Melwyn Pinto. Z jednej strony rodzice starali się wytłumaczyć otoczeniu motywy zachowania córki, a z drugiej zachęcali ją na przykład do udziału w małych kółkach zainteresowań. Nie zmuszali do niczego, ale starali się pomóc kiedy dziewczynka mimo chęci miała problemy z przekraczaniem własnej strefy komfortu. Zamiast osądzać, popierali jej zaangażowanie w rzeczy, które lubiła i szły jej naprawdę dobrze.

Odpowiednie działania mogą przynieść przełom.

Dzięki tym staraniom dziewczyna postawiła na swoje mocne strony i odkryła nawet, że lubi przemawiać publicznie! Została gwiazdą porannych audycji w szkole, zaczęła brać czynny udział w lekcjach, a nauczyciele docenili jej ‘ciche’ zaangażowanie. Obecnie Marsha udziela się jako rzecznik i obrońca młodych introwertyków, nierzadko pomagając rodzicom wychowującym dzieci podobne do tego, jakim była ona sama.

Historia Marshy nie jest odosobniona. Pomimo tego, że coraz więcej mówi się na temat introwersji i potrzebie indywidualnego podejścia do potrzeb i potencjału każdego dziecka, to szkoła wciąż jest dla wielu introwertyków miejscem skrajnie nieprzyjaznym. W środowisku skupionym na rywalizacji, ekspresji słownej i życiu towarzyskim osoba skupiona na swoim wnętrzu może poczuć się wyobcowana. Jak mówi psycholog Linda Silverman, nie spotyka się przypadków kiedy rodzice próbują zmienić ekstrawertyczne dziecko w introwertyka. Tymczasem odwrotne zjawisko jest już dosyć częste. Nie ma to jednak racjonalnego wytłumaczenia, gdyż introwersja niesie ze sobą wiele zalet, takich jak mniejsza skłonność do podejmowania ryzyka, większa kreatywność, lepsze wyniki w szkole czy nawet szczęśliwsze statystycznie związki uczuciowe.

Oto kilka rad dla rodziców chcących świadomie wspierać swoje introwertyczne dzieci:

  • Pokonywanie barier wymaga cierpliwości

Zaakceptowanie introwersji u dziecka nie oznacza, że nie powinieneś delikatnie zachęcać go do wychodzenia poza strefę komfortu. Profesor psychologii John Zelenski uważa, że przy odpowiednim zaangażowaniu introwertycy potrafią coraz lepiej odnajdywać się w towarzystwie i zwiększyć własną pewność siebie. Potwierdza to również Susan Cain mówiąc, że rodzice nie powinni przesadnie chronić swoich dzieci przed trudnymi sytuacjami społecznymi. Cierpliwy i spostrzegawczy rodzic zauważy, kiedy i w jaki sposób może zachęcić swoje dziecko do zrobienia kroku do przodu.

  • Praktyka czyni mistrza

Wykorzystuj drobne okazje do angażowania dziecka w sytuacje towarzyskie, by mogło się z nimi oswoić. Zaproponuj by opowiedziało o swoich zainteresowaniach znajomej osobie dorosłej, by zamówiło swoje jedzenie w restauracji bądź zapłaciło za zakupy w sklepie. Możesz również wymyślać fikcyjne sytuacje i prosić dziecko by opowiedziało Ci jak by na nie zareagowało.

  • Każdy jest w czymś dobry

Rodzice powinni pomóc młodym introwertykom odnaleźć zajęcia które lubią i w których mają szansę odnieść sukces, nawet gdyby wydawały się sprzeczne z cichą naturą dziecka. Wielu aktorów czy artystów to introwertycy, podobnie Marsha Pinto odnalazła się w byciu spikerką, pod warunkiem że nie musi martwić się o tekst i publiczność. Inne dzieci mogą natomiast czuć się lepiej będąc nieco bardziej w cieniu. Może zainteresuje je redagowanie gazetki, pomoc innym w nauce czy udzielanie lekcji gry na instrumencie muzycznym?

  • Starannie planuj spotkania

Wiele dzieci poczuje się pewniej będąc jedną z pierwszych osób na przyjęciu, bądź idąc tam z przyjacielem. Introwertycy lubią również wiedzieć, że w każdej chwili mogą zrobić sobie przerwę na osobności lub opuścić spotkanie kiedy będą zmęczeni. Nawet jeśli nie zamierzają korzystać z tych opcji, sama ich świadomość pozwoli im czuć się swobodniej. Niektóre dzieci trudno jest namówić do wyjścia towarzyskiego, ale kiedy już się na nim znajdą, czerpią z tego wiele radości. Jeśli podobnie zachowuje się także Twoje dziecko, spróbuj przypomnieć mu jak dobrze bawiło się na przyjęciu poprzednim razem.

  • Trzymaj się planu

Pozwól swojemu dziecku na chwile wyciszenia w domu, ale wymagaj również zaangażowania w prace domowe i obowiązki szkolne. Zbuduj harmonogram którego będziecie się wspólnie trzymać i które zapobiegnie całkowitemu zatraceniu się w fabule książki czy filmu czy innym wciągającym dla introwertyków zajęciu. Zaplanuj wieczory, przeznacz czas na czytanie czy komputer, ale uwzględnij również aktywności wymagające interakcji z innymi. Raz w tygodniu możesz pozwolić swojemu dziecku na dzień ‘bez planu’, kiedy będzie mogło samo zagospodarować swój czas.

  • Trening uważności

Angielski termin ‘mindfulness’ stał się ostatnio bardzo modny, jednak jak pokazują badania, to właśnie introwertycy mają szansę skorzystać na takim treningu w największym stopniu. Pozwala on uspokoić zmęczony umysł, wyciszyć się, poczuć się lepiej. Przykładem mogą być zajęcia z jogi, trening oddechu czy ćwiczenia prowadzące do relaksacji mięśni. Na poprawę nastroju dobry wpływ może mieć także trening pozytywnego myślenia.
Powyższe kroki przyczyną się do tego, by introwertyczne dziecko mogło przekształcić swoje naturalne cechy w atuty. Tak jak zrobiła to Marsha wygrywając konkurs dla mówców opowiadając o swojej osobowości. Wychowawczym kluczem do sukcesu są tutaj wyrozumiałość, cierpliwość i konsekwencja, których efekty potrafią być zadziwiające. Nie od dziś wiadomo bowiem, że introwertycy są pełni niespodzianek, potrzebują jedynie odpowiedniej pielęgnacji by rozkwitnąć.

Źródło: www.washingtonpost.com/lifestyle/on-parenting/how-parents-can-help-introverts-thrive-without-trying-to-turn-them-into-extroverts/2017/05/15/bf209730-26b7-11e7-a1b3-faff0034e2de_story.html