System odpornościowy – silniejszy u ekstrawertyków?

System odpornościowyZEISS Microscopy via Foter.com / CC BY-NC-ND

Nasza osobowość niewątpliwie kształtuje nasz świat. Wpływa na to jak wielu mamy znajomych, jak radzimy sobie z przeciwnościami losu czy jaki zawód jest dla nas odpowiedni. Coraz więcej natomiast mówi się o tym, że typ osobowości może również definiować to, jak skłonne jest nasze ciało do zapadania na określone choroby. Mimo że w może to brzmieć jak prowokacja a pierwsze badania nie dowodzą jeszcze niczego w 100%, warto zagłębić się w temat i poznać najnowsze hipotezy.

Skrupulatność i skłonność do przemyśleń są zwykle uznawane za pożądane cechy. Implikują ostrożność, rozsądne planowanie i awersję do potencjalnego ryzyka i niebezpieczeństw. Dwa lata temu pojawiły się jednak pierwsze opinie, sugerujące że cechy te mogą również oznaczać i kompensować niejako słabszy system odpornościowy danego organizmu. To jedna z interpretacji badań które wykazały, że stany zapalne rozwijające się u sumiennych, introwertycznych osób są mniej intensywne. Wbrew pozorom nie jest to dobre zjawisko, gdyż stany zapalne są reakcją obronną organizmu i wspomagają zwalczanie infekcji i proces zdrowienia. Oznaczałoby to, że ekstrawertycy są bardziej odporni fizycznie, przynajmniej w młodości. W starszym wieku może to natomiast obrócić się przeciwko nim. Przedłużające się stany zapalne mogą sprawić, że człowiek staje się bardziej podatny na choroby takie jak cukrzyca, miażdżyca czy nowotwór.

Wniosek?

Główną informacją jaką powinniśmy wynieść z powyższego badania jest fakt, że stan naszego zdrowia jest nierozerwalnie powiązany z tym co dzieje się w naszych głowach i w życiu. Pomimo że nie da się zmienić czyjejś osobowości, ważna jest świadomość tego jak wpływa ona na prawdopodobieństwo zapadnięcia na określone choroby. Dzięki niej moglibyśmy podjąć odpowiednie kroki prewencyjne wspierające system odpornościowy w zależności od typu temperamentu.

Metodyka badań

Jak mówi Carmine Pariante, profesor psychiatrii biologicznej z King’s College w Londynie, wspomniane tu badania pozwalają spojrzeć na system odpornościowy w spójny i kompleksowy sposób. Zostały one przeprowadzone na Uniwersytecie w Nottingham w Wielkiej Brytanii i objęły 121 zdrowych studentów. Wypełniali oni kwestionariusze osobowościowe by ocenić ich pod kątem pięciu cech, tzw. wielkiej piątki. Należą do niej: neurotyczność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność. Zapytano ich także o nawyki dotyczące nałogów i aktywności fizycznej by sprawdzić czy te także nie są powiązane z konkretnymi typami osobowości. Od każdego uczestnika pobrano próbkę krwi, w celu oceny aktywności 19 genów odpowiedzialnych za reakcje odpornościowe organizmu. Badano też geny mające wpływ na produkcję przeciwciał i ochronę przed wirusami.

Wyniki

Jaki był rezultat badań? Geny odpowiedzialne za stymulację układu odpornościowego były o 17% aktywniejsze u ekstrawertyków niż u introwertyków. Oczywiście niczego to jeszcze nie dowodzi, ale jest motywem do interesującej dyskusji na ten temat. W przypadku innych genów nie zauważono znaczących różnic.

Jak miałoby to działać?

Jeśli powyższe tezy okazałyby się prawdą, można by na przykład zastanawiać się, czy to system odpornościowy kształtuje osobowość, czy na odwrót. Wiemy że czynniki takie jak stres mogą wzmagać aktywność genów odpowiedzialnych za stany zapalne. Introwertycy mogą również mieć niższą częstotliwość czy intensywność ich występowania ze względu na to że dbają o siebie lepiej niż ekstrawertycy. Nie ryzykują tak często uszkodzeń organizmu i rzadziej przebywają z ludźmi którzy mogliby potencjalnie przenosić niektóre choroby.

System odpornościowy a nastrój i zachowanie

Wiemy też, że system odpornościowy może wpływać na nasz nastrój, co przejawia się choćby w poczuciu obojętności i wycofania jakiego doświadczają osoby zmagające się z rozmaitymi infekcjami. W jaki sposób może to oddziaływać na nasze zachowanie? W skrócie, komórki odpornościowe uwalniają białka nazywane cytokinami które są zdolne do przekraczania bariery między krwią a mózgiem. Nie pozostają one bez wpływu na aktywność komórek mózgowych. Na przykład uwolnienie enzymu gamma redukuje produkcję serotoniny i sprawia że człowiek staje się mniej skłonny do kontaktów towarzyskich.

Ewolucja

Inna teoria mówi, że system odpornościowy mógł wpływać na ewolucję cech osobowości takich jak sumienność. Jednostki ze słabszymi reakcjami obronnymi organizmu były zmuszone do większej troski o własne zdrowie by przeżyć. Tym samym rozwinęły w sobie nawyk skupiania się na własnym wnętrzu i uważnego planowania. Valerio Napolioni z Uniwersytetu Medycznego w Stanford dowiódł, że nosiciele wariantu genu ACP1 zwiększająco podatność na infekcje są bardziej introwertyczni i mniej otwarci na nowe doświadczenia.

Uprzywilejowany zdrowotnie typ osobowości to mit

Należy zauważyć, że podczas gdy reakcje organizmu w postaci stanów zapalnych są u introwertyków mniej efektywne, inne aspekty ich systemu odpornościowego mogą być zaletą. Ekstrawertycy powinni natomiast pamiętać o regularnym wysiłku fizycznym i unikaniu nadwagi. Pozwoli to zmniejszyć ryzyko wspomnianych wcześniej chorób na które narażeni są w szczególności. Żadne badania nie dowodzą jednak, że określone typy osobowości mają bezwzględną przewagę nad innymi pod kątem zdrowia fizycznego. Sugerują jedynie, że typ osobowości może definiować na jakie rodzaje chorób jesteśmy podatni w stopniu większym niż inni. Mamy nadzieję, że w przyszłości kolejne badania pozwolą nam na wyciągnięcie bardziej konkretnych i popartych dowodami wniosków.

Źródło: www.newscientist.com/article/mg22530054-000-extroverts-may-have-stronger-immune-systems/